Τετάρτη, 12 Ιουλίου 2017

Η μελαγχολία της αντίστασης- Λάσλο Κρασναχορκάι.















Βρισκόμαστε σε μια μικρή πόλη της Ουγγαρίας, μια πόλη θαμμένη στο χιόνι που οι κάτοικοι είναι βυθισμένοι μέχρι τον λαιμό μέσα στον γλοιώδη χυλό των προλήψεων και των προκαταλήψεών τους. Μια πόλη χαμένη στην σκιά μιας αλλοτινής, χωρίς ηλεκτρικό, θέρμανση.
Η ιστορία ξεκινά με την επιστροφή της κ. Πφλάουμ, ένα ταξίδι που κατέληξε μια τραγική εμπειρία καθώς το εισιτήριο πρώτης θέσης δεν είχε καμία αξία, και ήταν υποχρεωμένη να υποστεί τις άθλιες συνθήκες αλλά και την σεξουαλική παρενόχληση ενός επιβαίνοντος.Τι φρίκη.
Ο αναγνώστης κινείται μέσα στους δρόμους της σχεδόν υπό εξαφάνισης πόλης, παρατηρεί την εγκατάλειψη, την πλαδαρότητα της.Βιώνει και ο ίδιος την απειλή που πλανάται στον αέρα, που επιτείνεται όταν καταφτάνει στην πόλη ένα τσίρκο που κουβαλάει μαζί του μια γιγαντιαία φάλαινα και τον ΄΄Πρίγκιπα'' με τα τρία μάτια. Οι πολίτες αποχαυνώνονται και υπνοβατώντας παίρνουν την κατάσταση της πόλης στα χέρια τους.
Ανάμεσά τους ο Βαλούσκα, ο αθώος, όμορφος Βαλούσκα που τελικά θα παρασυρθεί κι αυτός θα αφυπνιστεί μεμιάς από την ανθρώπινη κακία, θα την ενστερνιστεί και θα σωπάσει δια παντός.
Ένα μυθιστόρημα που περιγράφει αριστουργηματικά την κοινωνία μας, μια κοινωνία που είναι παραδομένη στους φόβους της, τις προκαταλήψεις,που είναι γερά στερεωμένη σε ψευδείς βεβαιότητες. ''Μια πνιγηρή τρύπα που πνίγει κάτω από το μαλακό της πάπλωμα κάθε κύμα καθαρού αέρα.Η γραφή του  Κρασναχορκάι σαρωτική.Μια πρόζα απαράμιλλης ομορφιάς , με τις υπνωτιστικές ποιητικές εικόνες του, και τον μακροπερίοδο λόγο του.Μια θλίψη διακατέχει το βιβλίο, η θλίψη της σήψης, της λήθης στην οποία η ανθρώπινη ύπαρξη βυθίζεται αργά μα σταθερά.



Η μετάφραση της Αβραμίδου είναι εξαιρετική.



Μετάφραση: Iωάννα Αβραμίδου
Εκδόσεις: Πόλις.

Σάββατο, 3 Ιουνίου 2017

Η Συντέλεια του κόσμου- Τζέννυ Έρπενμπεκ












Στις αρχές του περασμένου αιώνα γεννιέται ένα κορίτσι , από μάνα Εβραία και πατέρα χριστιανό.Ένα μωρό που έπαψε να αναπνέει , ήτανε δωρισμένο εξαρχής στον θάνατο βλέπεις. Μια χούφτα χιόνι μπορεί να το έσωζε, μπορεί και όχι, ποιος ξέρει.Τι θα συνέβαινε όμως, αν τελικά είχε σωθεί;Πόσα χρόνια θα ζούσε ακόμη; Τι θα του επεφύλασσε το μέλλον;

...Πριν από πολλά χρόνια είπε ο ένας τη μία λέξη, κι ο άλλος την άλλη λέξη, λέξεις μετακινήσανε τον αέρα, λέξεις γραφτήκανε με μελάνι σε χαρτί, καταχωριστήκανε, ο αέρας μετρήθηκε με αέρα και το μελάνι με μελάνι.Είναι κρίμα που δεν μπορεί να δει κανείς το σύνολο στο οποίο λέξεις από μελάνι μεταμορώνονται σε κάτι πραγματικό...

Η Έρπενμπεκ γράφει ένα βιβλίο για τον θάνατο. Μια ιστορία, βέβαια δεν αρκεί και γράφει  για μια ζωή που περιέχει δυνάμει πολλές ζωές.Αυτή η περιδίνηση σε τόπο, χρόνο και τις διαφορεικές εκδοχές αποτελούν έναν ισχυρό πυρήνα γύρω από τον οποίο η συγγραφέας  μας δίνει ένα μαγευτικό μυθιστόρημα. Με φόντο ένα διαρκώς μεταβαλλόμενο ιστορικό πλαίσιο,η ηρωίδα της Έρπενμπεκ μεταστοιχιώνεται , ξεκινώντας από την Γαλικία της αυστροουγκρικης μοναρχίας περίπου το 1900,συνεχίζεται στην Βιέννη μετά το τέλος του Α΄Παγκοσμίου Πολέμου, στην Μόσχα την εποχή του σταλινισμού, στο Βερολίνο της Λαοκρατικής Δημοκρατιας για να ολοκληρωθεί στο Βερολίνο της σύγχρονής Επανενωμένης Γερμανίας.
Το βιβλίο χωρίζεται σε ‘’υποβιβλία’’ όσες και οι εκδοχές της ιστορίας, και ανάμεσά τους παρεμβάλλονται διάφορα ιντερμέδια που δίνουν στην αφήγηση έναν εξαίσιο ρυθμό. Η γραφή σε υπνωτίζει, σε μεταφέρει εδώ κι εκεί, παρατηρώντας την διαφορετική κάθε φορά εξέλιξη της ηρωίδας, τον διαφορετικό κάθε φορά θάνατο που έχει επιλέξει η συγγραφέας γι’αυτήν.

 Οι ήρωες παραμένουν ανώνυμοι, τι σημασία έχει άλλωστε το όνομα, η ιδιότητα του καθενός, ο ρόλος που έχει κληθεί να υπηρετήσει μέσα στο σύνολο έχει σημασία.Κι εδώ η συγγραφέας προσπαθεί να σώσει την ηρωίδα, την μεταθέτει, την μεταμορφώνει μέχρι να φτάσει στο  αναπόφευκτο τέλος, το οποίο δεν θα φέρει και την συντέλεια του κόσμου.

 Υ.γ Η μετάφραση του Αλέξανδρου Κυπριώτη εξαιρετική.

 Το καλοκαίρι του 2003 ένας μεταφραστής κάθεται στο γραφείο και παλεύει με τις λέξεις. Παλεύει με γερμανικές και ελληνικές λέξεις.Μεταφράζει τους Μπούντενμπροκ.Εκείνη την ημέρα δεν μπορεί να ξέρει ότι εκείνη η μετάφραση δεν θ ολοκληρωθεί.Ξέρει μόνο ότι εκείνη την ημέρα δεν μπορεί να παλέυει άλλο.Και σηκώνεται. Πηγαίνει στην βιβλιοθήκη του και διαλέγει ένα γερμανικό βιβλίο : ένα από τα βιβλία που του έχουν δώσει σε μια μικρή έκθεση γερμανικών εκδοτικών οίκων στο ΕΚΕΜΕΛ.Στο εξώφυλλο η Μόνα Λίζα του Μποτέρο.Με μαύρα γράμματα το όνομα της συγγραφέως :Jenny Erpenbeck.Αναρωτιέται πως την λένε Γέννυ ή Τζέννυ;Πως την φωνάζει η μάνα της ; σκέφτεται....Φεύγει από την βιβλιοθήκη του και πηγαίνει και κάθεται σε μια πολυθρόνα. Ανοίγει το  βιβλίο και αρχίζει να διαβάζει.Το κλείνει κάποιες ώρες μετά,όταν το έχει τελειώσει.Αλλά συνεχίζει να κάθεται.Για πρώτη φορά στην ζωή του νιώθει το βάρος της λέξης <<καθηλωμένος>>.Όλα εξαρτώταν από κάθε λέξη.
Περνά χρόνος. Μηνύματα. Τηλεφωνήματα.Μηνύματα.Τηλεφωνήματα.
Ένα πρωί ένας μεταφραστής αρχίζει να μεταφράζει:όταν το βρήκανε , στεκότανε νυχτιάτικα μες στο δρόμο, μ΄έναν άδειο κουβά στο χέρι, σ΄έναν εμπορικό δρόμο, και δεν έλεγε τίποτα.
Όλα όμως θα μπορούσαν να είχαν έρθει και αλλιώς.

Επίμετρο του μεταφραστή.




Μετάφραση : Aλέξανδρος Κυπριώτης
Εκδόσεις :Kαστανιώτη.


Τρίτη, 23 Μαΐου 2017

Τριάντα πέντε.









Να, μια μέρα που σε βγάζει εντελώς από την ρουτίνα σου. Μια μέρα που ο χρόνος γίνεται ιδιαίτερα αισθητός. Είναι μια νέα αρχή ή κι ένα τέλος αν χρειάζεται. Τα πάντα είναι στοιβαγμένα μέσα σ'ένα δευτερόλεπτο.Εικόνες και αναμνήσεις που είχαν με κόπο ταξινομηθεί, καταγραφεί ξεχύνονται εμπρός σου.Γυρνάς τον εαυτό σου μέσα, έξω.Αναθεωρείς, ξανά σχεδιάζεις.
Η χρονιά που πέρασε έφερε όλα όσα δεν μπορούσα να φανταστώ. Με προσπάθεια, κόπο κι επιμονή. Κι είμαι εδώ σήμερα χαμογελώντας, κολυμπώντας πάνω στο πρόσωπο του χρόνου.
Τριάντα πέντε λοιπόν, αύριο θα το έχω ξεχάσει.


Παρασκευή, 5 Μαΐου 2017

Το πρόσωπό σου αύριο (Πυρετός και Λόγχη)-Χαβιέρ Μαρίας














''Δεν θα έπρεπε ποτέ να λέει κανείς τίποτα, ούτε να δίνει στοιχεία ούτε να διαδίδει ιστορίες ούτε να κάνει τους ανθρώπους να θυμούνται όντα που ποτέ δεν υπήρξαν ούτε πάτησαν στη γη ή διέσχισαν τον κόσμο, ή που πέρασαν μεν αλλά είναι σχεδόν ασφαλή μέσα στην μονόφθαλμη και αβέβαιη λήθη.Το να αφηγείσαι είναι σχεδόν πάντα δώρο, ακόμα κι όταν περιέχει και σταλάζει δηλητήριο η αφήγηση, είναι επίσης δεσμός  και δόσιμο εμπιστοσύνης, και είναι σπάνια η εμπιστοσύνη που αργά ή γρήγορα δεν θα προδοθεί, σπάνιος ο δεσμός που δεν γίνεται κουβάρι ή κόμπος, και καταλήγει έτσι να σφίγγει τόσο που χρειάζεται μαχαίρι ή σπαθί για να κοπεί''.

Θέτοντας τα θεμέλια της ιστορίας του ο Μαρίας ξεκινά με ένα θαυμάσιο τρόπο,με μια κρίση διατυπωμένη  με ύφος απόλυτο Δεν θα έπρεπε ποτέ να λέει κανείς τίποτα.Μια ιστορία που διαδραματίζεται στο μεγαλύτερο μέρος της στα γεγονότα μιας ημέρας, μιας συζήτησης μεταξύ αυτού και ενός φίλου.Ημέρας που θα αλλάξει κατά πολύ την  μέχρι τότε ζωή του Ζακ Ντέθα , όταν πια θα κληθεί να μεταφράζει ζωές άλλων, πρόσωπα του σήμερα και την εξέλιξή τους αύριο.
Ο Ντέθα(πρωταγωνιστής) πρόσφατα χωρισμένος , έχει εγκατασταθεί προσωρινά στο Λονδίνο αφήνοντας πίσω τα παιδιά του.Θα παραστεί σε μια δεξίωση του Πήτερ Γουήλερ όπου και θα γνωριστεί με τον Μπέρτραμ Τούπα. Ο τελευταίος θα διακρίνει ένα μοναδικό χάρισμα , την δυνατότητά του να βλέπει πιο καθαρά, αυτά τα οποία κανείς δεν μπορεί να διακρίνει, να δει ακόμη και στον ίδιο του εαυτό.
Θα προσφέρει της υπηρεσίες του σε μια οργάνωση της οποίας οι στόχοι της παραμένουν αδιευκρίνιστοι. Καθήκον του να ακούει, να ερμηνεύει και να λέει, να αποκρυπτογραφεί, συμπεριφορές, στάσεις, χαρακτήρες και ηθικούς ενδοιασμούς, αδυναμίες και πεποιθήσεις, αναποφασιστικότητες.Να ερμηνεύει ιστορίες, ανθρώπους, ζωές. Αυτό έκανε.
Είναι πολλές οι παρεκβάσεις που διακόπτουν την εξιστόρηση, είναι πολλές οι εμμονές του Μαρίας. Παρεκβάσεις που αφορούν την προδοσία, την εμπιστοσύνη, τις συνέπειες της αφήγησης τόσο για κείνον που μιλάει όσο και για κείνον που ακούει, τον έρωτα,τον λόγο.
Ένα βιβλίο που αποτελεί το πρώτο μέρος μιας τριλογίας, με το απαραίτητο σασπένς στο τέλος, κι η ιστορία να μην λαβαίνει τέλος.
Ο Μαρίας με το θαυμάσιο ύφος του, με την εκπληκτική γραφή του εμπλουτίζει και διανθίζει τις ίδιες ερωτήσεις, τις ίδιες εμμονές με την εξαντλητική χρήση των λέξεων, των συνωνύμων τους και των αντίθεων τους.
Πιάνεις ένα βιβλίο του Μαρίας και ξέρεις ότι δεν θα προσπερνάς τις σελίδες του ανάλαφρα, ότι δεν θα βγεις ο ίδιος μετά το πέρασμά τους.


''... τίποτα δεν βοηθά ενάντια σε κάτι που ήδη ξέρει κανείς και που φοβάται πιο πολύ  απ'όλα(ίσως γιατί το προσελκύει μοιρολατρικά τότε, και το επιδιώκει για να γλιτώσει την απογοήτευση), και συνήθως ξέρει κανείς πως καταλήγουν τα πράγματα, πως εξελίσσονται και τι μας επιφυλάσσουν, προς τα που κατευθύνονται και που θα τερματίσουν, όλα βρίσκονται εκεί μπροστά, στην πραγματικότητα όλα είναι ορατά από πολύ νωρίς στις σχέσεις όπως και στα τίμια αφηγήματα, αρκεί να τολμήσει κανείς να τα κοιτάξει, μία και μόνη στιγμή περικλείει  το σπέρμα πολλών μελλούμενων χρόνων και σχεδόν ολόκληρης της ιστορίας μας-μία και μόνη φορτισμένη και σοβαρή στιγμή- , και αν θέλουμε τη βλέπουμε και τη διατρέχουμε κιόλας, σε αδρές γραμμές, δεν είναι πολλές οι παραλλαγές, οι ενδείξεις σπανίως εξαπατούν αν ξέρουμε να διακρίνουμε τα σημάδια αν είμαστε-αλλά είναι τόσο δύσκολο και καταστροφικό-διατεθειμένοι για κάτι τέτοιο...''


Η μετάφραση εξαιρετική.

Μετάφραση : Bιβή Φωτοπούλου
Εκδόσεις : Σέλας.

Παρασκευή, 7 Απριλίου 2017

Ρομπέρτο Μπολάνιο-Το Παγοδρόμιο














Τον είδα για πρώτη φορά στην οδό Μπουκαρέλι, στο Μεξικό, δηλαδή στην εφηβεία , στη θαμπή και αβέβαιη περιοχή που ανήκει στους ποιητές από σίδερο, μια νύχτα πλακωμένη από μια ομίχλη που υποχρέωνε τα αυτοκίνητα να κυκλοφορούν αργά και προκαλούσε αστεία και έκπληκτα σχόλια των διαβατών για το νεφελώδες φαινόμενο, τόσο ασυνήθιστο εκείνες τις μεξικάνικες νύχτες, τουλάχιστον από όσο θυμάμαι εγώ.Προτού ακόμα μου τον συστήσουν, στην είσοδο του καφέ Λα Αβάνα, άκουσα την φωνή του, βαθιά σαν βελούδινη, το μοναδικό πράγμα σ'εκείνον που δεν άλλαξε με το πέρασμα του χρόνου.Είπε: Είναι μια νύχτα στα μέτρα του Τζακ.Εννοούσε τον Τζακ τον Αντεροβγάλτη, όμως η φωνή του ακούστηκε σαν να αναπολούσε περιοχές δίχως νόμο, όπου όλα ήταν δυνατά.όλοι ήμασταν έφηβοι, αλλά περπατημένοι έφηβοι, και ήμασταν ποιητές και γελούσαμε.



Τρεις αφηγητές παίρνουν το λόγο, τρεις διαφορετικοί ρόλοι με κοινό παρανομαστή την Ζ, μια τουριστική πόλη στις ακτές της Καταλονίας, τρεις εκδοχές ενός εγκλήματος. Ένας απογοητευμένος Χιλιανός  συγγραφέας, ένας δημοτικός υπάλληλος  κι ένας Μεξικανός ποιητής χωρίς άδεια παραμονής διηγείται ο καθείς την δική του ιστορία.Μιλούν για το τρόπο που βρέθηκαν στην Ζ, το παρελθόν, το παρόν για τις αυταπάτες που τρέφουν. Οι δυο από αυτούς θα ερωτευτούν την Νούρια την πιο όμορφη γυναίκα της Ζ, μια πατινέρ.


Η ιστορία ξεκινά με έναν φόνο, ντύνοντας την έτσι με ένα πέπλο μυστηρίου. πλήθος ερωτημάτων αρχίζουν και γεννιούνται η ιστορία προχωρά,οι αφηγήσεις συγκλίνουν. Τ μυστήριο λύνεται αλλά, πραγματικά αυτό δεν σε νοιάζει, προσωπικά εμένα δεν με ένοιαζε να μάθω ποιος ήταν ο δολοφόνος. Η γραφή σε μαγνητίζει, ο λυρισμός, η απογυμνωμένη κι  όμορφη ποίησή του.Ο κόσμος που σε βυθίζει είναι ιδιαίτερος και δεν λές να βγεις από εκεί, ακόμη και όταν η τελεία θα σημάνει  το τέλος.



Ένα εξαιρετικό βιβλίο με αφηγηματικό παλμό που σε αιχμαλωτίζει από την πρώτη κιόλας σελίδα.



''Στο Παγοδρόμιο, ο τρόπος, τα θέματα, ακόμη και οι εμμονές, όλη η ποιητική του Μπολάνιο, είναι ήδη παρόντα : αποτυχημένοι συγγραφείς, ερωτικές απογοητεύσεις, ανεξήγητα εγκλήματα, χιούμορ στη καρδιά του εφιάλτη, αίσθηση του παραλόγου, αισθητική της βαναυσότητας, μελαγχολία ανάμεικτη με ζωντάνια, πολυφωνία. Και επιπλέον , αλλεπάλληλοι λαβύρινθοι, ο ένας πάνω στον άλλο, διαταραγμένοι, όπου χανόμαστε μέσα στους χαρακτήρες, όπου περιπλανιόμαστε, και αισθανόμαστε ξαφνικά ότι βρήκαμε την έξοδο, μια έξοδο. Τότε όμως μας ρωτούν οι τρεις πρωταγωνιστές, καθένας με τον τρόπο του :Τι είναι ένας λαβύρινθος από τον οποίο μπορούμε να βγούμε;''
Robert Amutio



Mετάφραση : Kρίτων Ηλιόπουλος
Εκδόσεις : ΑΓΡΑ


Τρίτη, 21 Μαρτίου 2017

Στρατιώτες της Σαλαμίνας- Χαβιέρ Θέρκας.
















Πρόκειται για την ιστορία του εμφυλίου πολέμου της Ισπανίας.Πιο συγκεκριμένα πρόκειται για την ιστορία του Σάντσεθ Μάθας, ιδρυτής και ιδεολόγος της Φάλαγγας, ίσως ένας από τους πιο άμεσους υπεύθυνους του εμφύλιου σπαραγμού. Ο Σάντσεθ Μάθας καταφέρνει να γλιτώσει από την ομαδική εκτέλεση, κρύβεται μα ένας πολιτοφύλακας τον βρίσκει, τον σημαδεύει με το όπλο του και την τελευταία στιγμή του χαρίζει την ζωή.
Την ιστορία αυτή θα ακούσει χρόνια αργότερα ο αφηγητής και δημοσιογράφος Χαβιέρ Θέρκας, συνονόματος του συγγραφέα. Θέλοντας να μάθει  περισσότερα, να ανασυνθέσει το ιστορικό πλαίσιο των γεγονότων ο Θέρκας αρχίζει να ερευνά, να μιλά με πρόσωπα που είχαν γνωρίσει τον Μάθας. Στο πίσω μέρος του μυαλού του βέβαια βρίσκεται η συγγραφή ενός βιβλίου, όχι μυθιστορηματικού μα ιστορικού που θα αφορά γεγονότα του τότε,   μα κυρίως  τα γεγονότα εκείνης της ημέρας.
Ο Θέρκας επιλέγει να γράψει την ιστορία  ακολουθώντας την συνταγή ενός αστυνομικού μυθιστορήματος. Συλλέγει πληροφορίες, ερευνά προσπαθεί να ξεδιαλύνει το μυστικό των αινιγματικών πρωταγωνιστών του. Το βιβλίο χωρίζεται σε τρία μέρη. Το τρίτο μέρος είναι  η κορύφωση του, όλα ξεκαθαρίζουν. Οι τελευταίες σελίδες του βιβλίου είναι  ένα δείγμα εξαιρετικής γραφής.
Το βιβλίο αυτό γράφηκε ενάντια της λήθης. ένα βιβλίο για ήρωες και αντι-ήρωες.Ένα βιβλίο για τους νεκρούς που οφείλουν να παραμείνουν ζωντανοί, τουλάχιστον μέσα μας.






Μετάφραση : Ελισώ Λογοθέτη
Εκδόσεις : Πατάκη.






Δευτέρα, 6 Μαρτίου 2017

Η Ώρα του αστεριού-Κλαρίσε Λισπέκτορ.











''Tο βιβλίο είναι γραμμένο από χέρι ασθενικό και παθιασμένο.Η Κλαρίσε είχε ήδη κατά κάποιο τρόπο πάψει να είναι δημιουργός, να είναι συγγραφέας.Είναι το τελευταίο κείμενο, εκείνο που έρχεται μετά.Μετά από όλα τα βιβλία.Μετά τον χρόνο. Μετά το εγώ.Ανήκει στην αιωνιότητα , σε εκείνο τον χρόνο  πριν από το μετά από το εγώ, τον οποίο τίποτα δεν μπορεί να διακόψει.Στον χρόνο εκείνο,  σε εκείνη την μυστική και αιώνια ζωή θραύσματα της οποίας είμαστε''.



H Ώρα του αστεριού αφηγείται την ζωή της μικροσκοπικής Μακκαμπέας. Ένα κορίτσι ορφανό, υποσιτισμένο που αγγίζει σχεδόν τα όρια της ανυπαρξίας. Δεν γνωρίζει τίποτα, δεν την ενδιαφέρει τίποτα, δεν ελπίζει πάρα μόνο ζει και είναι ευτυχισμένη. Δεν μπορεί να μην είναι. Δεν ελπίζει σ' ένα υπέρλαμπρο μέλλον, δεν θυσιάζει  την ζωή της για το αιώνιο ύστερα, το μετά πάρα μόνο για το τώρα, το παρόν είναι αυτό που μετρά.
Θα γνωρίσει τον Ολύμπικο, θα νιώσει το σώμα της να λαχταρά. Εκείνον με το πολύτιμο σπέρμα.Βέβαια, εκείνος θα την παρατήσει για κάποιαν άλλη, τι να την κάνει την Μακκαμπέα με τις μαραζωμένες ωοθήκες; είναι απλά ένα υποπροϊόν,Θα γνωρίσει την Γκλόρια,τούτη εδώ είναι άλλου επιπέδου.
Μα εδώ δεν είναι η ιστορία που βρίθει θαυμασμού. Είναι  ο τρόπος συγγραφής της. Γινόμαστε μάρτυρες στην διαδικασίας γέννησης της, στο τρόπο που χτίζεται από την συγγραφέα. την έκρηξη που βγαίνει μέσα από τις λέξεις, μέσα από εκείνη. Ένα μεγάλο βιβλίο που δεν γνωρίζει τίποτα, ένας τεράστιος ποταμός ερωτημάτων, τεράστιων και ταπεινών, που δεν ζητούν απαντήσεις: ζητούν την ζωή.
Ένα βιβλίο για την απλότητα της ζωής, για τις χαμένες απολαύσεις, εκείνες που έχουμε ξεχάσει από καιρό. Tρέχουμε, να φτιάξουμε ένα φανταχτερό μέλλον, μουντζουρώνοντας το παρόν.
Οι λέξεις της Κλαρίσε σε καταπίνουν.


Με την ιστορία αυτή θα ευαισθητοποιώ, και ξέρω καλά πως κάθε μέρα είναι μέρα κλεμμένη από τον θάνατο.Δεν είμαι διανοούμενος , γράφω με το σώμα.Και αυτό που γράφω είναι υγρή ομίχλη.Οι λέξεις είναι ήχοι μεταγγισμένη από σκιές που διασταυρώνονται  ανόμοιες, σταλακτίτες, δαντέλα, μετουσιωμένη μουσική εκκλησιαστικού οργάνου.Σχεδόν δεν τολμώ  να κραυγάσω λέξεις σ'αυτό το παλλόμενο πλούσιο δίχτυ, το νοσηρό και σκοτεινό που έχει για αντίστιξη το τραχύ μπάσο του πόνου.Allegro con brio. Θα προσπαθήσω να βγάλω από το κάρβουνο χρυσάφι.Ξέρω πως αναβάλλω την ιστορία και πως παίζω μπάλα δίχως μπάλα.Τ γεγονός είναι πράξη; Ορκίζομαι πως το βιβλίο αυτό είανι φτιαγμένο δίχως λέξεις.Είναι βουβή φωτογραφία.Το βιβλίο αυτό είναι σιωπή.Το βιβλίο αυτό είναι ερώτημα.

 Mετάφραση: Μάριος Χατζηπροκοπίου
Εκδόσεις : Αντίποδες
Επίμετρο: ΕΛΕΝ ΣΙΞΟΥ.


Υ.Γ

Ένα απόσπασμα της Μήτσορα(Με λένε Λέξη, εκδ.Πατάκη)), που δεν σταμάτησα να σκέφτομαι κατά την διάρκεια της ανάγνωσης :
H διαδρομή μας είναι ανεπανάληπτη, ποτέ δεν θα γυρίσουμε πίσω.Χείμαρροι μας κόβουν τον δρόμο,όλες οι γέφυρες είναι τόσο φθαρμένες από τα βήματα άλλων ταξιδιωτών, που είναι επικίνδυνες.Αυτά παθαίνουν όσοι δεν θέλουν να είναι υπάλληλοι της πραγματικότητας. Εκείνοι πεθαίνουν χωρίς να έχουν αναρωτηθεί για τίποτα, εκείνοι έχουν μόνο Ανάγκες, ενώ εμείς εστιάζουμε μόνο στην Επιθυμία.Πρώτα από όλα να μην είμαστε όλοι ίδιοι, αλλά και να μην πνιγόμαστε σε μια κουταλιά νερό,σε μια σταγόνα ιδρώτα.Επιθυμούμε την απουσία της θλίψης ενώ βυθιζόμαστε σ'αυτήν και πιάνουμε πάτο στην απουσία του Θεού.
...Η αναπνοή μα έχει λιγοστέψει  και δεν είμαστε ούτε κόκκος σινάπεως , σ'αυτό το βιβλίο της Σκόνης μας.Κατοικούμε εδώ, στην γειτονιά των Κλονισμένων, στα μπάζα, στα πρώην ρεύματα, στις οικοδομές που καταρρέουν, σε ό,τι αρχίζει ακαθόριστο , αλλά δεν καταφέρνει,ούτε με κόπο να εξαφανιστεί.Κι όσο κι αν ανεμίζει ακόμα στο μυαλό μας η Ιδέα της Απόστασης , από το εργαστήριο παραγωγής μας, που μας  όρισε ελαττωματικούς, ποτέ δεν φτάνουμε, δεν ολοκληρωνόμαστε από ευχή ή κατάρα, και στο τέλος καταλήγουμε ένα σκουπίδι στο μάτι του περαστικού, που, αν δακρύσει, σκοντάφτει και πέφτει, ενώ εμείς γελάμε με ό,τι αμυδρά αντιλαμβανόμαστε.
 




Σάββατο, 18 Φεβρουαρίου 2017

Το Εργοστάσιο Σφηκών- Iain Banks.















''Δυο χρόνια αφότου είχα σκοτώσει τον Μπλάιδ, δολοφόνησα τον μικρό μου αδερφό Πωλ. για τελείως διαφορετικούς και σίγουρα πιο σοβαρούς λόγους,και έναν χρόνο μετά τον Πωλ σκότωσα την μικρή μου ξαδέρφη Εσμεράλντα, μάλλον από σκέτο καπρίτσιο και χωρίς λόγο. Αυτό είναι το σκορ μου μέχρι σήμερα.Τρεις. Εδώ και χρόνια δεν έχω σκοτώσει κανέναν άλλο και δεν σκοπεύω να σκοτώσω ξανά στο μέλλον.
Ήταν απλώς μια φάση που περνούσα.''

Πρόκειται για ένα περίεργο, σοκαριστικό, πότε-πότε βάναυσο βιβλίο. Η ανάγνωσή του σε μερικά σημεία είναι μια απείρως οδυνηρή εμπειρία, αλλά ταυτόχρονα δεν τολμάς να πάρεις ανάσα μην σου ξεφύγει κάποιος συμβολισμός, ή κάποια εξαιρετική φράση.
Παρακολουθούμε την ζωή του δεκαεξάχρονου Φρανκ, ο οποίος και ζει απομονωμένα μαζί με τον πατέρα του στο νησί. Ο αδερφός του Έρικ, μόλις έχει δραπετεύσει από την ψυχιατρική κλινική, όπου και νοσηλευόταν τα τελευταία χρόνια.
Η περιγραφή της καθημερινότητας του Φρανκ, γίνεται με εκπληκτική σαφήνεια, η προσωπικότητα του δομείται με λεπτομέρεια. Η καθημερινή του διαδρομή, στους Θυσιαστικούς Πασσάλους, οι Τόποι των Κρανίων,το Εργοστάσιο των Σφηκών τοποθετημένο πάνω στην σοφίτα, το Ρολόι των βασανιστηρίων που περιγράφει με τόση λεπτομέρεια.Εκπληκτική γραφή και η φαντασία του συγγραφέα να οργιάζει.
Αλλά από την άλλη είναι και οι εξοργιστικές περιγραφές, των φόνων ή των βασανιστηρίων των δύσμοιρων ζώων που πέφτουν στα χέρια του.
Η ψυχαναγκαστική συμπεριφορά του πατέρα αλλά και του ίδιου, τα τηλεφωνήματα με τον αδερφό του Έρικ που βρίσκεται ολοένα και πιο κοντά τους,οι διάλογοι που σπάνε την σιωπή των σκέψεων είναι εξαιρετικοί.
Η βια αντί φωνής, η βία που χρησιμοποιείται σαν απόδειξη της ίδιας της ύπαρξης. Οι τύψεις δεν έχουν θέση εδώ, ο Φρανκ ρωτά, το εργοστάσιο απαντά.
Ένα βιβλίο που κατά λάθος έπεσε στα χέρια μου, άλλωστε ανήκει σε μια κατηγορία(τρόμου) η οποία δεν είναι το φόρτε μου. Κι έρχεται ο Banks να με διαψεύσει.
Το εργοστάσιο  Σφηκών είναι ένα εκπληκτικό, αλλόκοτο βιβλίο.Απολαυστικό τόσο για την απόλυτη θηριωδία του αλλά και το μήνυμά του, κυρίως γι' αυτό.




''Οι ζωές όλων μας είναι σύμβολα. όλα όσα κάνουμε είναι μέρος ενός μοτίβου, που κατά έναν μικρό έστω βαθμό το διαμορφώνουμε  και εμείς. Οι ισχυροί φτιάχνουν δικά τους μοτίβα και επηρεάζουν αυτά των άλλων ανθρώπων, ενώ οι αδύνατοι βλέπουν τις πορείες τους να χαράζονται από άλλους,οι αδύνατοι και οι άτυχοι, και οι ηλίθιοι.Το Εργοστάσιο των Σφηκών είναι μέρος αυτού του μοτίβου γιατί είναι μέρος της ζωής και - πολύ περισσότερο- μέρος του θανάτου. Είναι περίπλοκο, όπως  η ζωή, και έτσι υπάρχουν σε αυτό όλα τα στοιχεία της ζωής.Μπορεί να δίνει απαντήσεις σε ερωτήσεις επειδή κάθε ερώτηση είναι μια αρχή που ψάχνει  για ένα τέλος και το Εργοστάσιο μιλάει για το Τέλος, για τον ίδιο τον θάνατο.Εσείς κρατήστε τα ραβδιά σας και τα ζάρια σας και τα βιβλία σας, τις φωνές των πουλιών, τα μενταγιόν, τα σπλάχνα των ζώων και όλες αυτές τις μπούρδες, εγώ έχω το Εργοστάσιο, που ανήκει στο παρόν και στο μέλλον- όχι στο παρελθόν-.''




Μετάφραση: Βασίλης Μπαμπούρης
Εκδόσεις : Oξύ.

Κυριακή, 29 Ιανουαρίου 2017

LoLa's Sundays No.101


Little Scarlet-Walter Mosley.















Το φλεγόμενο, από την οργή των μαύρων στο γκέτο του Γουότς το καλοκαίρι του 1965, τοπίο θα επιλέξει να τοποθετήσει τους ήρωες του ο Μόσλυ. Μια ιστορία φυλετικού μίσους, που οδηγεί σε εξεγέρσεις, λεηλασίες και βέβαια στον φόνο. Ο φόνος μιας όμορφης μαύρης κοκκινομάλλας , που είναι γνωστή ως Λιτλ Σκάρλετ και η αποφυγή της βίας που απειλεί να ξεσπάσει πάλι η αφορμή μιας συνεργασίας, ακατάληπτης τότε. Μιλάμε για μια περίοδο οδυνηρή ως προς την μεταχείριση των μαύρων στην Αμερική.
Ο βασικός ύποπτος είναι ένας λευκός άνδρας, τον οποίο η Λίτλ Σκάρλετ θα βοηθήσει να ξεφύγει από την οργή του πλήθους που απειλεί να τον λιντσάρει. Έπειτα βρίσκεται άγρια δολοφονημένη. Υπό άλλες συνθήκες αυτό θα διευκόλυνε κατά πολύ την δουλειά της αστυνομίας, ο άνδρας θα καταδικαζόταν και η υπόθεση θα έκλεινε.Η απειλή όμως παραμονεύει, η είδηση αυτή του λευκού εγκληματία θα αναζωπύρωνε την φωτιά της βίας.
Κι εδώ καλείται ο Ίζυ να εξιχνιάσει την υπόθεση. Ακριβώς επειδή είναι μαύρος θα μπορούσε να κινηθεί με ευκολία, μέσα στο γκέτο, να συλλέξει πληροφορίες, να ανακαλύψει τον δολοφόνο.
Κι έτσι ξεκινά το κυνήγι με μια επιστολή στην τσέπη, που του παραχωρεί το ελεύθερο,ένα πάσο για τις λευκές γειτονιές.Θα έρθει αντιμέτωπος με την μιζέρια, την καχυποψία και το μίσος, θα γνωρίσει ανθρώπους που κρύβονται πίσω από το μακιγιάζ δεκαετίες ολόκληρες,περιφερόμενοι σαν κλόουν.

Με μια γλώσσα αν και απλή δυνατή, η πλοκή ρέει, με την απαραίτητη κορύφωση στο τέλος. Ο πολύπλοκος χαρακτήρας του Ίζυ υφαίνεται θαυμάσια, ο Μόσλυ μας βυθίζει για τα καλά μέσα στον κόσμο του. Άλλωστε ξέρει ακριβώς γιατί γράφει, υπήρξε παρών εκείνη την εβδομάδα, αν και δεκατριών χρόνων, σκηνές έχουν χαραχθεί μέσα του.
Η ατμόσφαιρα του βιβλίου σε τόνους άσπρου μαύρου, φαίνεται ''η ανάμειξη των χρωμάτων'' την περίοδο εκείνη, δεν ήταν καλαίσθητη.


Μετάφραση :Άλκηστις Τριμπέρη
Εκδόσεις : Πόλις.

Κυριακή, 15 Ιανουαρίου 2017

LoLa's Sundays No.99


Λίγη Ζωή-Χάνα Γιαναγκιχάρα













''Είναι ωραία ιστορία΄΄ είπε. Μου χαμογέλασε κιόλας. ''Θα σου πω''
''Σε παρακαλώ''είπα.
Και μετά μου είπε.



Τέσσερις φίλοι μετακομίζουν στην Νέα Υόρκη μετά την αποφοίτησή τους, για να φτιάξουν την ζωή τους. Άφραγκοι, χαμένοι με μόνα εφόδια την μεταξύ τους σχέση και τις φιλοδοξίες τους θα αρχίσουν σιγά σιγά,  να θέτουν στόχους, να αρχίζουν να οριοθετούν τις ζωές τους. Ο Γουίλεμ, ο Μάλκομ, ο Τζέι μπι και ο Τζουντ(αχ, αυτός ο Τζούντ) είναι οι βασικοί χαρακτήρες, χωρίς αυτούς το μυθιστόρημα δεν θα υπήρχε. Υπάρχει ο Άντι , ο Χάρολντ, η Τζούλια κι ο Ρίτσαρντ κι άλλοι, πολλοί άλλοι. Η αρτιότητα των χαρακτήρων τέτοια, που νομίζεις ότι είναι αληθινοί, ότι υπάρχουν εκεί δίπλα και τους βλέπεις, τους ακούς ακόμη και ότι μπορείς να τους αγγίξεις.Είναι τέτοια η συναισθηματική και η προσωπική ανάμειξη με τον κόσμο εκείνο των τεσσάρων που είναι σαν να ζεις σε δυο κόσμους, άλλοτε μόνο σε έναν εκείνο του Τζούντ, που αναρωτιέσαι τι θα συμβεί, ποια θα είναι η εξέλιξη σαν να πρόκειται για έναν πολύ δικό σου άνθρωπο και το συναίσθημα βαρύ, τόσο βαρύ που μερικές φορές αναγκαζόμουν να κλείσω το βιβλίο να πάρω καμιά ανάσα για να μπορώ να συνεχίσω.

Παρακολουθούμε την εξέλιξη των ζωών τους, οι οποίες κύλησαν όπως ποτέ δεν είχαν φανταστεί. Είναι και οι τέσσερις πλέον επιτυχημένοι ο καθείς διακεκριμένος στον τομέα του. Η σχέση τους με το πέρασμα των δεκαετιών βαθαίνουν, μα και σκοτεινιάζουν σκαμπανεβάσματα αναπόφευκτα είναι τα χρόνια πολλά, τα θεμέλια όμως είναι γερά.
Το κέντρο του μυθιστορήματος ο Τζουντ, ο χαρισματικός  ο ιδιοφυής Τζουντ ,  με ένα παρελθόν που προσπαθεί απεγνωσμένα να κρύψει. Ένα παρελθόν τραγικό και είναι η εξιστόρηση του εκείνη που σου κόβει την ανάσα, ένα παρελθόν που φέρει τα σημάδια του, που κάνει το παρόν να χάνεται στην σκιά του. Η κακοποίηση, το απόλυτο κακό, το φυσικό κακό, το σχετικό κακό,το ηθικό κακό,το κακό του πόνου και η κατάρα εκείνη της μνήμης.
Και από την άλλη έχουμε την αγάπη των υπολοίπων που τον περικυκλώνει. Αναδιοτελής αγάπη, περίσσια αγάπη,άλλωστε ποιο το νόημά της αν δεν είναι συνυφασμένη με την προσφορά, την θυσία;
Μια ιστορία τοποθετημένη σε μια άχρονη Νέα Υόρκη, έτσι που δεν σου αποσπά τίποτα την προσοχή υπάρχει μόνο ο Τζουντ, ο Μάλκομ, ο Τζέι μπι και ο Γούιλεμ τίποτα άλλο δεν έχει σημασία.

Ένα μυθιστόρημα που σε αναστατώνει. Υπήρχαν στιγμές που έκλαιγα με λυγμούς. Τέτοια η ένταση, τέτοιο το συναίσθημα.

Κι όπως έγραψε ο Μίλερ στον Τροπικό του Καρκίνου :

Kαι όλα όσα δεν φτάνουν σ'αυτό το τρομακτικό θέαμα, όλα όσα είναι λιγότερο ανατριχιαστικά, λιγότερο φριχτά,λιγότερο τρελά, λιγότερο μεθυστικά λιγότερο μολυσματικά δεν είναι τέχνη.



υγ. Η μετάφραση της Μ.Ξυλούρη εξαιρετική.


Εκδόσεις: Μεταίχμιο
Μετάφραση: Μαρία Ξυλούρη.